Die verplichting vloeit voort uit artikel 6, eerste lid, van de wet van 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van de betalingsachterstand bij handelstransacties. Dat artikel vormt de omzetting in nationaal recht van artikel 6 van Richtlijn 2011/7/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties.

Om de automatische betaling van de forfaitaire invorderingskost bij betalingsachterstand ook in de Vlaamse regelgeving voor de lokale en provinciale besturen te verankeren, is aan het besluit van de Vlaamse Regering van 30 maart 2018 over de beleids- en beheerscyclus van de lokale en de provinciale besturen een artikel 115/1 toegevoegd. Dat artikel bepaalt dat de boekhoudsoftware van de lokale en provinciale besturen een procedure moet bevatten die ervoor zorgt dat het bestuur bij laattijdige betaling de forfaitaire vergoeding voor invorderingskosten van rechtswege en zonder ingebrekestelling betaalt aan de schuldeiser.

In 2018 startte de Europese Commissie een inbreukprocedure tegen België wegens het niet-naleven van de hierboven genoemde Europese richtlijn betalingsachterstand (2011/7/EU). Op 10 augustus 2024 leidde dat tot een dagvaarding door de Europese Commissie voor het Hof van Justitie. De Commissie was van oordeel dat de federale regering, het Brussels Hoofdstedelijke Gewest, het Vlaamse Gewest en de Vlaamse gemeenten niet automatisch een forfaitaire invorderingskost van 40 EUR toekenden bij laattijdige betalingen, overeenkomstig artikel 6, lid 1, van de richtlijn.

Hoewel de bepaling uit de Europese richtlijn over de verplichte toekenning van een forfaitaire invorderingskost van 40 EUR bij laattijdige betaling via artikel 6 van de wet van 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van de betalingsachterstand bij handelstransacties in nationaal recht is omgezet, bleek uit een recente semestriële bevraging over de betalingstermijnen bij gemeenten en OCMW’s dat de Vlaamse gemeenten gemiddeld binnen de wettelijke betalingstermijn betalen maar dat de forfaitaire invorderingskost bij betalingsachterstand nog steeds niet systematisch betaald wordt.

De Europese Commissie was dan ook van oordeel dat de Vlaamse gemeenten artikel 6, lid 1, van de richtlijn nog niet correct naleven. Daarop ontving België op 8 oktober 2025 een nieuwe ingebrekestelling van de Europese Commissie. Zonder remediëring loopt België het risico op een aanzienlijke boete en dwangsommen.

Om de noodzakelijke aanpassing aan de Vlaamse regelgeving toe te lichten volgde daarom nu deze omzendbrief ‘betreffende wettelijke verplichtingen van de Vlaamse lokale en provinciale besturen bij betalingsachterstand’ en de wijziging van het besluit van de Vlaamse regering van 30 maart 2018 over de beleids- en beheerscyclus van de lokale en de provinciale besturen.

Tijdens de Vlaamse ministerraad van 22 mei 2026 werd intussen ook een ontwerp van omzendbrief KBBJ/HFB 2026/1 over kmo-toegankelijke overheidsopdrachten aangekondigd. De omzendbrief bundelt aanbevelingen voor aanbesteders om kleine en middelgrote ondernemingen vlotter toegang te geven tot overheidsopdrachten.

• Mededeling over de omzendbrief betalingsachterstand, Vlaamse minister van Binnenland, Steden- en Plattelandsbeleid, Samenleven, Integratie en Inburgering, Bestuurszaken, Sociale Economie en Zeevisserij, Hilde Crevits, 27 maart 2026.
• Mededeling over de omzendbrief kmo-toegankelijke overheidsopdrachten, Vlaamse minister van Binnenland, Steden- en Plattelandsbeleid, Samenleven, Integratie en Inburgering, Bestuurszaken, Sociale Economie en Zeevisserij, Hilde Crevits, 22 mei 2026.